Σε ένα νέο πολιτικό αδιέξοδο εισέρχεται το Ισραήλ μετά τις βουλευτικές εκλογές, με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου να διατηρεί το προβάδισμα, χωρίς ωστόσο να εξασφαλίζει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία που απαιτείται για τον σχηματισμό κυβέρνησης.
Ο συνασπισμός των δεξιών, ακροδεξιών και υπερορθόδοξων κομμάτων που τον στηρίζουν καταλαμβάνει την πρώτη θέση, ενώ ο ίδιος αναμένεται να παραμείνει υπηρεσιακός πρωθυπουργός, εν μέσω μιας πολιτικής αβεβαιότητας που ενδέχεται να οδηγήσει σε εβδομάδες διαπραγματεύσεων.
Σύμφωνα με το Reuters, με καταμετρημένο σχεδόν το 86% των ψήφων, οι προβολές των τριών μεγαλύτερων τηλεοπτικών δικτύων του Ισραήλ έδιναν στον συνασπισμό του Νετανιάχου 53 έδρες, έναντι 48 εδρών για τον συνασπισμό της αντιπολίτευσης υπό τον Γκάντι Άιζενκοτ.
Καθοριστικό ρόλο αποκτούν τα αραβικά κόμματα, τα οποία, σύμφωνα με τις ίδιες προβολές, κατευθύνονταν προς ένα πρωτοφανές αποτέλεσμα 19 εδρών.
Η Κνεσέτ αριθμεί 120 μέλη και για την εξασφάλιση πλειοψηφίας απαιτούνται τουλάχιστον 61 έδρες. Συνεπώς, κανένας από τους δύο βασικούς συνασπισμούς δεν εξασφαλίζει αυτοδυναμία.
Η καταμέτρηση συνεχιζόταν και οι αριθμοί παρέμεναν προσωρινοί, ωστόσο ήταν ήδη σαφές ότι η αντιπολίτευση κατέγραφε χαμηλότερη επίδοση από αυτήν που προέβλεπαν οι προεκλογικές δημοσκοπήσεις, οι οποίες έκαναν λόγο για αμφίρροπη αναμέτρηση.
Ιδιαίτερα υψηλή ήταν η συμμετοχή των ψηφοφόρων, η οποία έφτασε το 77,7%, στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο και πλέον δεκαετιών.
ΠΩΣ ΟΙ 19 ΕΔΡΕΣ ΤΩΝ ΑΡΑΒΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΑΛΛΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ
Η ενισχυμένη παρουσία των αραβικών κομμάτων στην Κνεσέτ αναδεικνύεται σε έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες της επόμενης ημέρας.
Με τις 19 έδρες που προβλέπεται να εξασφαλίσουν, τα αραβικά κόμματα αποκτούν ρυθμιστικό ρόλο, καθώς η στήριξή τους ενδέχεται να αποδειχθεί καθοριστική για την προσπάθεια σχηματισμού εναλλακτικής κυβέρνησης.
Ο Γκάντι Άιζενκοτ βρίσκεται πλέον αντιμέτωπος με μια εξαιρετικά δύσκολη πολιτική εξίσωση. Για να μπορέσει να εξασφαλίσει την απαιτούμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, θα χρειαζόταν ευρύτερη συνεργασία με τον αραβικό πολιτικό χώρο, ένα ενδεχόμενο που συναντά αντιδράσεις από μεγάλο μέρος της εβραϊκής πολιτικής ηγεσίας.
Υπενθυμίζεται ότι ο προηγούμενος κυβερνητικός συνασπισμός που είχε καταφέρει να απομακρύνει τον Νετανιάχου από την πρωθυπουργία στηριζόταν, μεταξύ άλλων, και σε ένα μικρό αραβικό κόμμα.
Αυτή τη φορά, όμως, η χαμηλότερη από την αναμενόμενη επίδοση της αντιπολίτευσης καθιστά αναγκαία μια πολύ ευρύτερη συνεργασία με τα αραβικά κόμματα.
Σημαντική ήταν και η αυξημένη προσέλευση των Αράβων πολιτών του Ισραήλ, οι οποίοι αποτελούν περισσότερο από το ένα πέμπτο του πληθυσμού της χώρας.
Στα γραφεία της Κοινής Λίστας, της συμμαχίας αραβικών κομμάτων, οι υποστηρικτές πανηγύρισαν τις προβολές των αποτελεσμάτων.
«Αρνούμαστε την κατοχή και τον ρατσισμό και θα παραμείνουμε εδώ», δήλωσε η υποψήφια της συμμαχίας Φάτεν Γκατάς.
ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΤΟ ΕΚΛΟΓΙΚΟ ΑΔΙΕΞΟΔΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΝΕΤΑΝΙΑΧΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ
Παρά την αδυναμία εξασφάλισης κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου αναμένεται να διατηρήσει την πρωθυπουργία με υπηρεσιακή ιδιότητα, ενώ οι πολιτικές διεργασίες για τον σχηματισμό κυβέρνησης ενδέχεται να διαρκέσουν εβδομάδες.
Μιλώντας στους υποστηρικτές του Λικούντ μετά τις 3 τα ξημερώματα της Τετάρτης, ο Νετανιάχου κάλεσε σε σχηματισμό μιας «ισχυρής, εθνικής κυβέρνησης της δεξιάς», προβάλλοντας τις στρατιωτικές επιτυχίες του Ισραήλ.
Η παραμονή του στην πρωθυπουργία, ακόμη και με υπηρεσιακή ιδιότητα, αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο έντονων περιφερειακών εντάσεων.
Όπως εξηγεί ο Γκάι Λούρι, ερευνητής του Ινστιτούτου Δημοκρατίας του Ισραήλ, μια υπηρεσιακή κυβέρνηση διαθέτει τυπικά τις ίδιες εξουσίες με μια κανονική κυβέρνηση. Οφείλει, ωστόσο, να επιδεικνύει αυτοσυγκράτηση και έχει περιορισμένα περιθώρια διακριτικής ευχέρειας σε ορισμένους τομείς.
Αυτό σημαίνει ότι η απουσία κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας δεν στερεί αυτομάτως από την κυβέρνηση τις αρμοδιότητές της σε ζητήματα πολέμου και εθνικής ασφάλειας.
Ο επικεφαλής της αντιπολίτευσης, Γκάντι Άιζενκοτ, αναγνώρισε ότι ο Νετανιάχου θα παραμείνει υπηρεσιακός πρωθυπουργός, προειδοποίησε όμως για τον κίνδυνο πολιτικής εκμετάλλευσης ζητημάτων ασφαλείας.
Απευθυνόμενος στους επικεφαλής του μηχανισμού ασφαλείας και της δημόσιας διοίκησης, υποστήριξε ότι ο Νετανιάχου είναι υπηρεσιακός πρωθυπουργός «χωρίς εντολή και χωρίς την εμπιστοσύνη του λαού», καλώντας τους να παραμείνουν σταθεροί απέναντι σε οποιαδήποτε προσπάθεια αμφισβήτησής τους.
Το γραφείο του Νετανιάχου έχει απορρίψει στο παρελθόν τις κατηγορίες ότι αξιοποιεί τη σύγκρουση με το Ιράν για την εξυπηρέτηση πολιτικών συμφερόντων, ενώ δεν υπήρξε άμεση απάντηση σε αίτημα του Reuters για σχολιασμό των νέων δηλώσεων Άιζενκοτ.
ΠΩΣ ΣΥΝΔΕΕΤΑΙ ΤΟ ΕΚΛΟΓΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΜΕ ΤΟ ΙΡΑΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΤΡΑΜΠ
Ιδιαίτερο βάρος αποκτούν οι δηλώσεις του Νετανιάχου για το Ιράν, καθώς ο Ισραηλινός πρωθυπουργός άφησε εκ νέου ανοιχτό το ενδεχόμενο κοινής στρατιωτικής δράσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αναφερόμενος στον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, τον οποίο χαρακτήρισε σύμμαχό του, έκανε λόγο για μια «μοναδική ιστορική ευκαιρία» να εξαλειφθεί, όπως υποστήριξε, η ιρανική απειλή «μια για πάντα».
Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε παρέμβει και πριν από τις εκλογές, καλώντας τους Ισραηλινούς ψηφοφόρους να διατηρήσουν τον Νετανιάχου στην εξουσία, ώστε οι δύο ηγέτες να μπορέσουν να «ολοκληρώσουν τη δουλειά» στο Ιράν.
Μετά την εκλογική αναμέτρηση, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι ο Νετανιάχου τα πήγε «πολύ καλά», υποστηρίζοντας μάλιστα ότι η δική του παρέμβαση συνέβαλε σημαντικά στην εκλογική του επίδοση.
Οι εξελίξεις προκαλούν ανησυχία σε τμήματα της Μέσης Ανατολής, καθώς η παραμονή του Νετανιάχου στην εξουσία συνδέεται με την πιθανότητα συνέχισης της σκληρής πολιτικής του απέναντι στο Ιράν και τους περιφερειακούς συμμάχους του.
Στην Τεχεράνη, πανό με εικόνες του νεκρού ανώτατου ηγέτη του Ιράν, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, υπενθύμιζαν τα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα του Φεβρουαρίου, που οδήγησαν στον πόλεμο.
Δίπλα τους υπήρχε αφίσα του πρώην ηγέτη της Χεζμπολάχ, Χασάν Νασράλα, ο οποίος σκοτώθηκε στον Λίβανο σε επιχείρηση που διέταξε ο Νετανιάχου.
«Βλέπω πραγματικά το ενδεχόμενο μιας επίθεσης», δήλωσε ο 50χρονος Ιρανός Αμπντολάχ Καρίμι.
Απογοήτευση καταγράφηκε και στην Αίγυπτο, την πρώτη αραβική χώρα που υπέγραψε ειρηνευτική συμφωνία με το Ισραήλ, το 1979.
Ο 62χρονος δικηγόρος Ούθμαν Σελίμ δήλωσε ότι διαψεύστηκαν οι ελπίδες του πως μια εκλογική ήττα του Νετανιάχου θα οδηγούσε το Ισραήλ σε απομάκρυνση από την ακροδεξιά πολιτική.
ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΟΣ
Η πολιτική αβεβαιότητα αποτυπώθηκε άμεσα και στις ισραηλινές αγορές.
Το σέκελ υποχώρησε κατά περίπου 1,6%, με την ισοτιμία να διαμορφώνεται στα 3,10 σέκελ ανά δολάριο, ενώ οι βασικοί χρηματιστηριακοί δείκτες του Τελ Αβίβ κατέγραψαν πτώση μεγαλύτερη του 3%.
Οι αγορές εμφανίζονται ανήσυχες μπροστά στο ενδεχόμενο παρατεταμένου πολιτικού αδιεξόδου, σε μια περίοδο κατά την οποία το Ισραήλ εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις συνέπειες πολέμων σε πολλαπλά μέτωπα.
Παράλληλα, το εκλογικό αποτέλεσμα αποτυπώνει τη μακροχρόνια μετατόπιση της εβραϊκής ισραηλινής κοινωνίας προς τα δεξιά, κατά την περίοδο της πολιτικής κυριαρχίας του Νετανιάχου.
Η κεντροαριστερά, η οποία κυριάρχησε στην πολιτική ζωή της χώρας κατά το πρώτο μισό της ιστορίας της, έχει περιοριστεί πλέον σε σαφώς μικρότερη πολιτική δύναμη.
Σχεδόν όλα τα εβραϊκά κόμματα απορρίπτουν πλέον την προοπτική δημιουργίας ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους, σε αντίθεση με τη βάση των διεθνώς υποστηριζόμενων ειρηνευτικών προσπαθειών από τη δεκαετία του 1990.
Οι εκλογές αυτές ήταν οι πρώτες μετά την επίθεση της Χαμάς και άλλων ενόπλων οργανώσεων στις 7 Οκτωβρίου 2023, κατά την οποία σκοτώθηκαν περίπου 1.200 άνθρωποι και 251 απήχθησαν και μεταφέρθηκαν στη Λωρίδα της Γάζας.
Η επίθεση πυροδότησε πολέμους στη Γάζα και τον Λίβανο, ενώ η σύγκρουση επεκτάθηκε και στο Ιράν.
Στη Λωρίδα της Γάζας, ο πόλεμος έχει προκαλέσει τεράστιες καταστροφές, με τις τοπικές υγειονομικές αρχές να ανεβάζουν τον αριθμό των Παλαιστινίων νεκρών στις 74.000. Ο βαρύς απολογισμός έχει εντείνει τις διεθνείς επικρίσεις και την απομόνωση του Ισραήλ.
Ο Νετανιάχου βρίσκεται, επίσης, αντιμέτωπος με ένταλμα σύλληψης από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης για κατηγορίες εγκλημάτων πολέμου, τις οποίες απορρίπτει ως παράλογες.
Την ίδια ώρα, αντιμετωπίζει υποθέσεις διαφθοράς στο Ισραήλ, τις οποίες επίσης απορρίπτει, κάνοντας λόγο για σχέδιο του κατεστημένου εναντίον του.
ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΗΜΕΡΑ ΓΙΑ ΤΟ ΙΣΡΑΗΛ
Το Ισραήλ βρίσκεται πλέον μπροστά σε μια περίοδο σύνθετων πολιτικών διαβουλεύσεων, χωρίς να διαφαίνεται εύκολη διέξοδος από το εκλογικό αδιέξοδο.
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου παραμένει ο ισχυρότερος πολιτικός παίκτης, αλλά χωρίς τις απαιτούμενες 61 έδρες, ενώ ο Γκάντι Άιζενκοτ καλείται να αναζητήσει συμμαχίες που συναντούν σημαντικά πολιτικά εμπόδια.
Οι 19 έδρες των αραβικών κομμάτων αποτελούν πλέον έναν από τους καθοριστικούς παράγοντες για τις μελλοντικές ισορροπίες, χωρίς ωστόσο να διασφαλίζουν από μόνες τους τον σχηματισμό εναλλακτικής κυβέρνησης.
Το πολιτικό αδιέξοδο ενδέχεται να διαρκέσει εβδομάδες, την ώρα που παραμένουν ανοιχτά δύο κρίσιμα ερωτήματα: εάν η αντιπολίτευση θα καταφέρει να συγκεντρώσει την απαραίτητη στήριξη για τον σχηματισμό κυβέρνησης και κατά πόσο ο Νετανιάχου θα αξιοποιήσει την παραμονή του στην πρωθυπουργία για να συνεχίσει τη στρατιωτική και πολιτική στρατηγική του στην περιοχή.
Πηγή: Reuters, ΣΚΑΪ
