Στο μικροσκόπιο μπαίνει το ζήτημα της νομιμότητας και του ελέγχου των εράνων στην Κύπρο, με αφορμή τις αποκαλύψεις στην Ελλάδα για φερόμενη απάτη εκατομμυρίων ευρώ μέσω μη κυβερνητικής οργάνωσης, η οποία συγκέντρωνε δωρεές επικαλούμενη την ανάγκη στήριξης παιδιών με σοβαρές ασθένειες.
Μιλώντας στην εκπομπή του ΑΝΤ1 «Μέρα Μεσημέρι», ο Διευθυντής Εράνων, Σωματείων και Μέσων Ενημέρωσης, Γιώργος Ματθαιόπουλος, εξήγησε το πλαίσιο που διέπει τη διεξαγωγή εράνων στην Κύπρο, τις διαδικασίες ελέγχου των χρημάτων που συγκεντρώνονται, αλλά και τα προβλήματα που εντοπίζονται κυρίως στο διαδίκτυο.
Όπως ανέφερε, η διεξαγωγή εράνου χωρίς την απαιτούμενη άδεια αποτελεί ποινικό αδίκημα, με τη νομοθεσία να προβλέπει πρόστιμο έως 5.000 ευρώ ή φυλάκιση μέχρι δύο χρόνια ή και τις δύο ποινές, ανάλογα με την απόφαση του δικαστηρίου.
Σύμφωνα με τον κ. Ματθαιόπουλο, για τη διεξαγωγή ενός εράνου απαιτείται προηγούμενη εξασφάλιση άδειας από το Υπουργείο Εσωτερικών ή τον αρμόδιο Έπαρχο, αναλόγως εάν πρόκειται για παγκύπριο ή τοπικό έρανο. Από την αρχή του 2026 μέχρι σήμερα, έχουν εκδοθεί σε κεντρικό επίπεδο άδειες για 75 εράνους, ορισμένοι από τους οποίους έχουν ήδη ολοκληρωθεί. Ο ίδιος διευκρίνισε ότι οι άδειες συνοδεύονται από συγκεκριμένους όρους και υποχρεώσεις. Μεταξύ άλλων, οι διοργανωτές οφείλουν να δηλώνουν τα πρόσωπα που θα πραγματοποιούν τη συλλογή χρημάτων, να διατηρούν ειδικό τραπεζικό λογαριασμό για τον έρανο και να υποβάλλουν, μετά την ολοκλήρωσή του, αναλυτική κατάσταση εσόδων και εξόδων.
Σε περιπτώσεις όπου τα έσοδα υπερβαίνουν τις 30.000 ευρώ, οι οικονομικοί λογαριασμοί πρέπει να ελέγχονται από εγκεκριμένο ελεγκτικό γραφείο. Οι πολίτες μπορούν επίσης να διαπιστώσουν εάν ένας έρανος είναι νόμιμος, ανατρέχοντας στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Εσωτερικών, όπου δημοσιεύεται κατάλογος των εράνων που διαθέτουν άδεια σε ισχύ.
Ιδιαίτερη ανησυχία εξέφρασε ο κ. Ματθαιόπουλος για τις εκκλήσεις συγκέντρωσης χρημάτων που δημοσιεύονται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, πολλές φορές με σκοπό την οικονομική ενίσχυση ασθενών ή οικογενειών που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα. Όπως σημείωσε, ακόμη και όταν οι προθέσεις είναι αγαθές, στις περισσότερες από αυτές τις περιπτώσεις δεν έχει εξασφαλιστεί η απαιτούμενη άδεια. Ο ίδιος χαρακτήρισε το φαινόμενο ουσιαστικά ανεξέλεγκτο, καλώντας τους πολίτες να επιδεικνύουν ιδιαίτερη προσοχή προτού προχωρήσουν σε οικονομικές εισφορές. Τόνισε επίσης ότι οποιαδήποτε ύποπτη δραστηριότητα πρέπει να καταγγέλλεται στην Αστυνομία και στο Υπουργείο Εσωτερικών, ώστε να διερευνάται ενδεχόμενη διάπραξη ποινικού αδικήματος.
Ερωτηθείς για το ύψος των χρημάτων που διακινούνται μέσω εράνων στην Κύπρο, ο Γιώργος Ματθαιόπουλος εκτίμησε ότι το συνολικό ποσό κυμαίνεται περίπου μεταξύ 1,5 και 2 εκατομμυρίων ευρώ ετησίως. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι πρόκειται για γενική εκτίμηση και όχι για απολύτως ακριβή καταγραφή. Όπως εξήγησε, οι περισσότεροι νόμιμοι έρανοι πραγματοποιούνται από καθιερωμένους φιλανθρωπικούς οργανισμούς και ιδρύματα, τα οποία υποβάλλουν κάθε χρόνο στοιχεία για τα έσοδα και τις δαπάνες τους. Με τον τρόπο αυτό, οι αρμόδιες υπηρεσίες έχουν τη δυνατότητα να εξετάζουν το ιστορικό των οργανισμών και τη διαχείριση των ποσών που συγκεντρώνουν.
Ο κ. Ματθαιόπουλος εξήγησε ότι οι μη κυβερνητικές οργανώσεις δεν υπάγονται όλες στο ίδιο καθεστώς εποπτείας. Όσες λειτουργούν ως εγγεγραμμένα σωματεία ή ιδρύματα περιλαμβάνονται στο σχετικό μητρώο του Υπουργείου Εσωτερικών και υποχρεούνται να υποβάλλουν ετήσιες οικονομικές καταστάσεις. Αντίθετα, μη κερδοσκοπικές εταιρείες που λειτουργούν ως ΜΚΟ δεν περιλαμβάνονται στο συγκεκριμένο μητρώο. Σε ό,τι αφορά τους οδικούς εράνους, ξεκαθάρισε ότι απαγορεύεται η συλλογή χρημάτων στα φώτα τροχαίας, για λόγους ασφάλειας τόσο των ερανιστών όσο και των οδηγών. Παράλληλα, διευκρίνισε ότι η επαιτεία διαφέρει νομικά από τον έρανο, καθώς ο τελευταίος αφορά την πρόσκληση προς το κοινό για οικονομική ενίσχυση τρίτου προσώπου ή αγαθοεργού σκοπού.
Ο Διευθυντής Εράνων, Σωματείων και Μέσων Ενημέρωσης κάλεσε τους πολίτες να ζητούν πάντοτε απόδειξη όταν προσφέρουν χρήματα σε έρανο και να ελέγχουν, όπου είναι δυνατόν, τη νομιμότητα της συλλογής. Υπογράμμισε ότι η ύπαρξη άδειας, η έκδοση αποδείξεων και η διαφάνεια στη διαχείριση των εισφορών αποτελούν βασικές δικλείδες προστασίας. Τέλος, ανέφερε ότι δεν υποβάλλεται στη Βουλή ετήσια έκθεση ειδικά για τους εράνους, σημειώνοντας ωστόσο ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες παρακολουθούν τα οικονομικά στοιχεία και το ιστορικό των οργανισμών που πραγματοποιούν νόμιμες συλλογές χρημάτων.
