Ενδεικτικές ημερομηνίες για την επαναδραστηριοποίηση των κτηνοτροφικών μονάδων που επηρεάστηκαν από τον αφθώδη πυρετό θα ανακοινωθούν τις επόμενες μέρες, υπό προϋποθέσεις, δήλωσε την Τρίτη ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Γεωργίας, Ανδρέας Γρηγορίου, ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Γεωργίας.
Όπως ανέφερε, οι κτηνοτρόφοι θα ενημερωθούν μέσω σχετικής ανακοίνωσης, η οποία θα καθορίζει ενδεικτικές ημερομηνίες επανεκκίνησης των μονάδων.
Ο κ. Γρηγορίου είπε ότι η προτεραιότητα του Υπουργείου μετατοπίζεται πλέον από τη διαχείριση της νόσου στην προσπάθεια επαναδραστηριοποίησης των κτηνοτρόφων, σημειώνοντας ότι κάθε Τρίτη πραγματοποιείται ευρεία σύσκεψη για τον προγραμματισμό του θέματος. Αναγνώρισε τη δυσαρέσκεια των κτηνοτρόφων, τονίζοντας ότι στόχος είναι η οργανωμένη επανεκκίνηση της κτηνοτροφικής δραστηριότητας και η επιστροφή του κλάδου σε πιο βιώσιμη βάση.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, έχουν καταγραφεί μέχρι σήμερα 126 μολυσμένες εκτροφές και έχουν θανατωθεί πέραν των 80.000 ζώων. Συγκεκριμένα, έχουν θανατωθεί 53.403 αιγοπρόβατα, 3.061 βοοειδή και 24.483 χοίροι. Οι απώλειες αντιστοιχούν στο 11,9% των ενήλικων αιγοπροβάτων, στο 3,5% των βοοειδών και περίπου στο 7,8% των χοίρων.
Διαβάστε επίσης:
- Χάνουν αλιευτικά πεδία, ζητούν στήριξη – Αποζημιώσεις ετοιμάζει το Υπουργείο για τους ψαράδες του Ζυγίου
- Υπουργείο Γεωργίας: Σχεδόν €2 εκατ. σε νέες αποζημιώσεις κτηνοτρόφων - Στο τραπέζι η αποτροπή νέων θανατώσεων (ΒΙΝΤΕΟ)
- Έκτακτη οικονομική στήριξη €4,6 εκατ. στους αγρότες - Ποιοι μπαίνουν στη λίστα για τις αποζημιώσεις και μέχρι πότε θα πληρωθούν
Σε ό,τι αφορά το εμβολιαστικό πρόγραμμα, ο Γενικός Διευθυντής ανέφερε ότι έχει ολοκληρωθεί περίπου στο 97% των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων βοοειδών και αιγοπροβάτων, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η πρώτη αναμνηστική δόση, μετά την ολοκλήρωση των δύο αρχικών δόσεων και την πάροδο έξι μηνών. Πρόσθεσε ότι η Κυβέρνηση έχει αναλάβει το κόστος συνέχισης του προγράμματος και ότι το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε δαπάνη μέχρι €5,1 εκατ. για την προμήθεια εμβολίων για το 2026 και το 2027.
Για τις αποζημιώσεις, ο κ. Γρηγορίου ανέφερε ότι έχουν καταβληθεί συνολικά €20,26 εκατ. Ειδικότερα, €16,53 εκατ. αφορούν θανατώσεις ζώων, €1,6 εκατ. την καταστροφή ζωοτροφών και €778.243 την καταστροφή γάλακτος σε 64 περιπτώσεις. Παράλληλα, καταβλήθηκε πρόσθετη στήριξη 15% σε 78 επηρεαζόμενους αιγοπροβατοτρόφους, ύψους €914.588.
Όπως είπε, έχει ολοκληρωθεί και η καταβολή των αποζημιώσεων στους τέσσερις επηρεαζόμενους για τους οποίους είχε ζητηθεί νομική αρωγή από τη Νομική Υπηρεσία. Παραμένουν, ωστόσο, εκκρεμότητες, τέσσερις από τις οποίες σχετίζονται με την ολοκλήρωση της καταστροφής χονδροειδών ζωοτροφών, ενώ σε άλλες τρεις περιπτώσεις απαιτείται η προσκόμιση των απαραίτητων στοιχείων από τους επηρεαζόμενους για την καταβολή των ποσών που τους αναλογούν.
Στήριξη για απώλεια εισοδήματος
Σε σχέση με την απώλεια εισοδήματος, ο κ. Γρηγορίου είπε ότι έχει διαμορφωθεί μεθοδολογία οικονομικής στήριξης, η οποία συζητήθηκε στις δύο τελευταίες συνεδριάσεις της Ειδικής Συμβουλευτικής Επιτροπής Αποζημιώσεων, στην οποία συμμετέχουν οι Αγροτικές Οργανώσεις και εκπρόσωποι των κτηνοτρόφων. Η μεθοδολογία αναμένεται να υποβληθεί τις επόμενες ημέρες στο Υπουργείο Οικονομικών για έγκριση.
Η στήριξη αφορά εκμεταλλεύσεις στις οποίες πραγματοποιήθηκε ολική θανάτωση του ζωικού πληθυσμού, θα καλύπτει περίοδο 12 μηνών και θα υπολογίζεται στη βάση οικονομικών ή φορολογικών στοιχείων του 2024 ή του 2025. Για τις μικρές αιγοπροβατοτροφικές εκμεταλλεύσεις προβλέπεται απλοποιημένη διαδικασία.
Βασική προϋπόθεση είναι η επαναφορά τουλάχιστον του 30% του παραγωγικού ζωικού κεφαλαίου εντός οκτώ μηνών. Η καταβολή θα γίνεται σε δύο στάδια, με το 30% της στήριξης να δίνεται με την τεκμηριωμένη παραγγελία των απαιτούμενων ζώων και το υπόλοιπο 70% μετά την επιβεβαίωση της επαναδραστηριοποίησης από τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες.
Ο Γενικός Διευθυντής ανέφερε ακόμη ότι προωθούνται σχέδια οικειοθελούς αποχώρησης κτηνοτρόφων με μικρές εκμεταλλεύσεις βοοειδών και αιγοπροβάτων στις επηρεαζόμενες περιοχές, με στόχο την αραίωση της πυκνότητας των κτηνοτροφικών μονάδων και την ενίσχυση της βιοασφάλειας. Πρόσθεσε ότι έχει ήδη παρουσιαστεί σχέδιο ανασύστασης του ζωικού πληθυσμού στη συμβουλευτική επιτροπή, ενώ προωθούνται και εισηγήσεις από τη μελέτη Μαλά για τη βιώσιμη ανάπτυξη της κτηνοτροφίας. Διευκρίνισε, πάντως, ότι το κράτος δεν θα αναλάβει την αγορά των ζώων.
Τι ισχύει για το χαλλούμι
Σε σχέση με το χαλλούμι, ο κ. Γρηγορίου ανέφερε ότι εξακολουθεί να ισχύει η πρόνοια σύμφωνα με την οποία το καλοκαίρι του 2029 θα πρέπει να υπερτερεί το αιγινό γάλα έναντι του αγελαδινού.
Είπε ότι έχει προηγηθεί κύκλος επικοινωνίας μεταξύ των ενδιαφερομένων και ότι ενδεχόμενη αίτηση για τροποποίηση της ποσόστωσης θα πρέπει να εξεταστεί από τον Υπουργό Γεωργίας, ο οποίος θα αποφασίσει κατά πόσο θα προωθηθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Όπως είπε, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ενημερώσει ότι χρειάζεται περίπου δύο χρόνια για να εξετάσει ένα τέτοιο αίτημα.
Συνεχίζονται οι θανατώσεις παρά το ότι δεν εντοπίζεται ενεργός ιός
Από την πλευρά του, ο Διευθυντής των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών, Χριστόδουλος Πίπης, ανέφερε ότι δεν εντοπίζεται ενεργός ιός, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι αυτό δεν σημαίνει πως παύουν οι θανατώσεις. Όπως εξήγησε, ένα περιστατικό θεωρείται θετικό είτε όταν εντοπίζεται ενεργός ιός είτε όταν ανιχνεύονται αντισώματα από το άγριο στέλεχος του ιού και υπάρχει διασύνδεση με άλλα θετικά περιστατικά.
Σημείωσε ότι, ιδιαίτερα στα μικρά μηρυκαστικά, η εργαστηριακή διερεύνηση έχει ουσιαστική σημασία, καθώς ενδέχεται να μην εκδηλώνονται συμπτώματα. Χαρακτήρισε τον αφθώδη πυρετό νόσο κατηγορίας Α, για την οποία προβλέπονται αυστηρά μέτρα διαχείρισης λόγω του κινδύνου για το ζωικό κεφάλαιο και τις οικονομικές επιπτώσεις, προσθέτοντας ότι οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες είναι υποχρεωμένες να εφαρμόζουν τις πρόνοιες της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.
Αναφερόμενος στις εκκρεμότητες που επηρεάζουν την επανεκκίνηση μονάδων, είπε ότι στην περιοχή της Δρομολαξιάς η μετακίνηση παχύουρων ζώων προς τα Κλαυδιά, για την οποία έχει εξασφαλιστεί και η σχετική έγκριση του Κτηματολογίου, αναμένεται να επιτρέψει την επαναδραστηριοποίηση μονάδων. Στην Ορόκλινη και τα Λειβάδια εκκρεμεί ο καθαρισμός μονάδας, ενώ στην Αραδίππου και την Αθηένου πρέπει να ολοκληρωθεί η διαχείριση συγκεκριμένης εκτροφής και η καταστροφή δεμάτων σανού, για τα οποία έχει εξευρεθεί χώρος στα Κελιά.
Ο κ. Πίπης ανέφερε επίσης ότι υπάρχουν έτοιμες μονάδες στην Ορόκλινη, τη Δρομολαξιά, την Αραδίππου και την Πάχνα. Για την τελευταία είπε ότι οι κτηνοτρόφοι συμμορφώθηκαν τελικά και αποδέχθηκαν τον εμβολιασμό των ζώων, ενώ έχει προχωρήσει η διαδικασία εξεύρεσης ζώων-δεικτών, τα οποία αναμένεται να εισαχθούν στις μονάδες μετά από εργαστηριακό έλεγχο.
Ο Βουλευτής του ΕΛΑΜ, Λίνος Παπαγιάννης, άσκησε έντονη κριτική στους χειρισμούς των αρμόδιων υπηρεσιών, λέγοντας ότι σε αρκετές περιπτώσεις οι υποσχέσεις προς τους κτηνοτρόφους δεν υλοποιήθηκαν. Ζήτησε να λαμβάνονται υπόψη οι δυσκολίες και η ψυχολογική πίεση που αντιμετωπίζουν οι επηρεαζόμενοι και να γίνονται παρεμβάσεις όπου χρειάζεται.
Στη συζήτηση υπήρξε έντονη αντιπαράθεση μεταξύ του κ. Παπαγιάννη και του κ. Πίπη, όταν ο τελευταίος ανέφερε ότι οι υπηρεσίες από την Ελλάδα ζήτησαν να τους ενημερώσουν για τη διαχείριση του ιού ώστε να ακολουθήσουν το παράδειγμα της Κύπρου.
Ο κ. Παπαγιάννης ανέβασε την ένταση μετά την τοποθέτηση αυτή αρνούμενος να αποδεχτεί ότι η διαχείριση από την Κύπρο μπορεί να αποτελέσει παράδειγμα, ενώ ο κ. Πίπης είπε ότι είναι εύκολο να ασκείται κριτική από κάποιον που κάθεται στην αντίθετη πλευρά.
Ζητούν σαφή χρονοδιαγράμματα οι Βουλευτές και οι κτηνοτροφικές οργανώσεις
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Γεωργίας, Γιαννάκης Γαβριήλ, ανέφερε ότι διαπιστώνεται πρόβλημα στην επαναδραστηριοποίηση των μονάδων, επισημαίνοντας ότι έχουν περάσει εννέα μήνες και ότι πρέπει να γίνουν όλες οι απαραίτητες ενέργειες ώστε οι κτηνοτρόφοι να επιστρέψουν το συντομότερο δυνατό στην εργασία τους. Σημείωσε ότι υπάρχουν μονάδες που αναμένουν να τοποθετήσουν ζώα, αλλά δεν μπορούν να προχωρήσουν επειδή δεν έχουν ολοκληρωθεί οι εμβολιασμοί σε γειτονικές μονάδες. Ανακοίνωσε, παράλληλα, ότι την ερχόμενη Τρίτη θα πραγματοποιηθεί συνάντηση με τον Υπουργό Γεωργίας, κατά την οποία θα ζητηθούν ξεκάθαρα χρονοδιαγράμματα.
Ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Χαράλαμπος Παζαρός, έθεσε ερωτήματα κατά πόσο λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα μέτρα για να αποφευχθούν παρόμοια περιστατικά στο μέλλον.
Ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ Πρόδρομος Αλαμπρίτης, αναφέρθηκε σε καταγγελίες για μη τήρηση μέτρων βιοασφάλειας, καθώς και στις καθυστερήσεις στην καταβολή αποζημιώσεων, σημειώνοντας ότι το κράτος πρέπει να ανταποκριθεί πιο γρήγορα στις ανάγκες των κτηνοτρόφων.
Ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Εφραίμ Χρίστου, έθεσε το ερώτημα κατά πόσο η απουσία ενεργού ιού συνεπάγεται και τερματισμό των αποζημιώσεων.
Η Βουλευτής του Κινήματος ΑΛΜΑ, Λίτσα Δρουσιώτου, ζήτησε να διευκρινιστεί πότε θα μπορέσουν να επαναδραστηριοποιηθούν οι επηρεαζόμενοι κτηνοτρόφοι και κατά πόσο έχει ολοκληρωθεί το εμβολιαστικό πρόγραμμα.
Εκπρόσωποι κτηνοτρόφων ζητούν επιτάχυνση των διαδικασιών
Εκ μέρους του Συνδέσμου Χοιροτρόφων, ο Χριστόδουλος Φωτίου ζήτησε διευκρινίσεις για τη συνέχιση της δωρεάν διάθεσης εμβολίων, καθώς και την ολοκλήρωση του σχεδιασμού για τις αποζημιώσεις και την επαναδραστηριοποίηση.
Ο εκπρόσωπος της ΠΟΑ, Νίκος Παπακυριακού, εξέφρασε ανησυχία για παρεμβάσεις άλλων παραγόντων στο έργο των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών, αναφέροντας ότι υπάρχουν κτηνοτροφικές μονάδες με ζώα έτοιμα να εισαχθούν, οι οποίες δεν μπορούν να επαναλειτουργήσουν επειδή δεν έχουν ολοκληρωθεί οι απαραίτητες θανατώσεις παχύουρων ζώων.
Ζήτησε από τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες να λαμβάνουν τις αποφάσεις τους χωρίς παρεμβάσεις άλλων φορέων, κάνοντας ειδική αναφορά στον Σταύρο Μαλά, και διερωτήθηκε γιατί δεν προχώρησε νωρίτερα η μετακίνηση των ζώων. Παράλληλα, έθεσε το ζήτημα της αποζημίωσης για απώλεια εισοδήματος και ζήτησε να υπάρξει ενημέρωση των παραγωγών.
Ο Κυριάκος Καϊλάς ο Πρόεδρος του Παναγροτικού Συνδέσμου Κύπρου, αναφέρθηκε στις καθυστερήσεις στην καταστροφή των δεμάτων σανού, σημειώνοντας ότι οι κτηνοτρόφοι παραμένουν απλήρωτοι, καθώς δεν τους έχει επιτραπεί να τα θάψουν και δεν μπορούν να εξοφλήσουν τους γεωργούς από τους οποίους τα αγόρασαν. Έθεσε επίσης θέμα καθυστερήσεων στην τρίτη δόση των εμβολιασμών, καθώς, όπως είπε, ορισμένοι κτηνοτρόφοι δεν ζήτησαν να εμβολιαστούν επειδή θα έπρεπε να επωμιστούν το κόστος των κτηνιάτρων ή απλά επειδή δεν θέλουν.
Ο Πρόεδρος της «Φωνής των Κτηνοτρόφων», Νεόφυτος Νεοφύτου, ζήτησε να ολοκληρωθούν άμεσα οι εμβολιασμοί και να μην συνδέεται η αποζημίωση για απώλεια εισοδήματος με την επαναδραστηριοποίηση. Ανέφερε ότι δεν υπάρχουν διαθέσιμα ζώα στην Κύπρο για την ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου και ότι θα πρέπει να γίνουν ενέργειες για την εξεύρεσή τους στο εξωτερικό. Ζήτησε, επίσης, να συμβάλουν όλοι στην ανασύσταση των μονάδων αιγοπροβατοτροφίας και εξέφρασε την αντίθεσή του σε ενδεχόμενη αλλαγή της ποσόστωσης του χαλλουμιού.
Ο Πρόεδρος της Κλαδικής των Κτηνοτρόφων, Χριστόδουλος Χριστοδούλου, ανέφερε ότι ο αριθμός των κρουσμάτων ανέρχεται πλέον σε 126, από 121 τον Σεπτέμβριο, υποστηρίζοντας ότι η κατάσταση εξακολουθεί να δημιουργεί προβλήματα. Έθεσε ερωτήματα για τις εκκρεμότητες σε συγκεκριμένες περιοχές, όπως το Γέρι, και για το κατά πόσο η άρνηση ενός κτηνοτρόφου να εμβολιάσει τα ζώα του μπορεί να εμποδίζει την επαναδραστηριοποίηση γειτονικών μονάδων.
Ο Γενικός Γραμματέας της ΕΚΑ, Πανίκος Χάμπας, έθεσε και τη διάσταση της διαχείρισης της νόσου στις κατεχόμενες περιοχές, υποστηρίζοντας ότι υπάρχει διαφορετική αντιμετώπιση από την Ευρωπαϊκή Ένωση σε σχέση με τη συνεργασία με τους Τουρκοκύπριους για το χαλλούμι ΠΟΠ και τη διαχείριση του αφθώδους πυρετού. Ζήτησε επίσης να υπαρξει εξαρχής σαφές χρονοδιάγραμμα επαναδραστηριοποίησης και αναφέρθηκε στις προδιαγραφές για την εισαγωγή ζώων από το εξωτερικό.
Ο εκπρόσωπος της ΠΕΚ, Μιχάλης Λύτρας, απέδωσε μέρος των καθυστερήσεων στον κατακερματισμό των υπηρεσιών, σημειώνοντας ότι ο καθαρισμός των μονάδων θα έπρεπε να είχε γίνει με τη συνδρομή της Αστυνομίας, ώστε να μην υπάρχουν περιθώρια άρνησης συμμόρφωσης. Εξέφρασε επίσης αντίθεση σε τροποποίηση του φακέλου του χαλλουμιού και ζήτησε να επιταχυνθεί η ανάπτυξη της αιγοπροβατοτροφίας.
