Ο πρίγκιπας Χάρι ήταν μόλις 12 ετών όταν έχασε την πριγκίπισσα Νταϊάνα, όμως για μεγάλο διάστημα πίστευε ότι ο θάνατός της δεν ήταν πραγματικός. Είχε πείσει τον εαυτό του πως η μητέρα του είχε βρει έναν τρόπο να απομακρυνθεί από όσα την πλήγωναν και ότι θα επέστρεφε κρυφά, για να πάρει μαζί της εκείνον και τον πρίγκιπα Ουίλιαμ.
Αυτή την παιδική προσδοκία περιγράφει ο δούκας του Σάσεξ στο MasterClass Redefining Grief: Building Resilience Through Loss. Στη συζήτησή του με τη νευροεπιστήμονα δρα Μέρι-Φράνσις Ο’Κόνορ, επιστρέφει στην απώλεια της μητέρας του και εξηγεί πόσο δύσκολο ήταν να καταλάβει ότι δεν θα την ξανάβλεπε.
Ακόμη και την ημέρα της κηδείας, η σκέψη πως η Νταϊάνα θα εμφανιζόταν ξανά παρέμενε στο μυαλό του. «Πίστευα ότι είχε δημιουργήσει αυτή τη διέξοδο για να ξεφύγει από όλα όσα κατέστρεφαν τη ζωή της και ότι κάποια στιγμή θα επέστρεφε στη ζωή μας μεταμφιεσμένη και θα έπαιρνε εμένα και τον αδελφό μου μακριά», εξομολογείται.
Όπως εξηγεί, αδυνατούσε να δεχθεί ότι η απουσία της ήταν οριστική. Παρότι είχε αποχαιρετήσει τη μητέρα του, ένα μέρος του εξακολουθούσε να περιμένει την επιστροφή της.
Πρίγκιπας Χάρι: Τα χρόνια που δεν μπορούσε να κλάψει για τη Νταϊάνα
Στην ίδια συζήτηση, ο Χάρι αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο αντέδρασε όταν έμαθε ότι η μητέρα του είχε πεθάνει. Δεν έκλαψε τη στιγμή της ανακοίνωσης. Τα δάκρυα ήρθαν στον τελευταίο αποχαιρετισμό και στη συνέχεια χρειάστηκε να περάσουν σχεδόν δύο δεκαετίες για να κλάψει ξανά για την απώλειά της.
Για χρόνια θεωρούσε ότι αυτή η στάση ήταν ένδειξη δύναμης. Πλέον, όμως, βλέπει διαφορετικά εκείνο το παιδί που προσπαθούσε να αντέξει τον θάνατο της μητέρας του.
«Ήμουν πεπεισμένος ότι αυτό ήταν δύναμη, αλλά δεν ήταν. Ήμουν ένα 12χρονο αγόρι που δεν είχε την άδεια να καταρρεύσει και δεν είχε κανέναν οδηγό για το πώς να θεραπευτεί», λέει.
Το συναισθηματικό μούδιασμα, όπως το περιγράφει, επηρέασε και τις αναμνήσεις του. Προσπαθώντας να κρατήσει μακριά τον πόνο, έχασε την πρόσβαση ακόμη και σε στιγμές που θα ήθελε να θυμάται.
«Ξέχασα πώς ακουγόταν η μητέρα μου. Ξέχασα το γέλιο της. Δεν μπορούσα πραγματικά να φανταστώ πώς έμοιαζε χωρίς να κοιτάξω μια φωτογραφία της», αναφέρει.
Πρίγκιπας Χάρι: Το άρωμά της που έφερε πίσω τις αναμνήσεις
Μια διαφορετική επαφή με τη μνήμη της Νταϊάνα ήρθε χρόνια αργότερα, με τη βοήθεια θεραπευτή. Ύστερα από δική του παρότρυνση, ο Χάρι αναζήτησε το άρωμα που χρησιμοποιούσε η μητέρα του.
Η μυρωδιά τού έφερε ξανά εικόνες και συναισθήματα που δυσκολευόταν να ανακαλέσει.
«Και ήταν σαν να μεταφέρθηκα σε μια άλλη εποχή», λέει, περιγράφοντας πώς η συγκεκριμένη εμπειρία «ξεκλείδωσε» τις αναμνήσεις του.
Μαζί με όσα τον πονούσαν, άρχισαν να επιστρέφουν και οι ευχάριστες στιγμές της παιδικής του ηλικίας. Το άρωμα έγινε ένας τρόπος να πλησιάσει ξανά τη μητέρα του μέσα από όσα είχαν ζήσει μαζί.
Η φωτογραφία της Νταϊάνα που κρατά κοντά του
Σήμερα, ο πρίγκιπας Χάρι λέει ότι σκέφτεται τη μητέρα του «σχεδόν κάθε βράδυ και τα περισσότερα πρωινά». Μια συγκεκριμένη φωτογραφία της έχει ξεχωριστή θέση στην καθημερινότητά του.
Είναι το πορτρέτο που είχε τραβήξει ο Patrick Demarchelier στο διαμέρισμά της στο Παλάτι του Κένσινγκτον, στα τέλη του 1995, για το Harper’s Bazaar. Ο ίδιος αισθάνεται ότι, κοιτάζοντάς το, μπορεί να συναντήσει το βλέμμα της.
«Μπορώ πραγματικά να έχω οπτική επαφή μαζί της και υπάρχει μια παιχνιδιάρικη έκφραση στο χαμόγελό της. Απλώς νιώθω πολύ συνδεδεμένος μαζί της», εξηγεί.
Υπάρχουν, μάλιστα, στιγμές που αναζητά μέσα από αυτή τη φωτογραφία μια απάντηση για τις επιλογές του και τη ζωή του σήμερα.
«Βρίσκω τον εαυτό μου να την κοιτάζει και να αναρωτιέται τι σκέφτεται για όσα κάνω αυτή τη στιγμή», λέει.
Ο Χάρι αναφέρεται επίσης σε περιστατικά κατά τα οποία αισθάνθηκε την παρουσία της. «Έχει συμβεί να εμφανιστεί σε στιγμές που βγάζει απόλυτο νόημα ότι εμφανίστηκε εκείνη τη στιγμή», σημειώνει, περιγράφοντας την προσωπική του εμπειρία ως «ενέργεια» και ως «σημάδι» που συνδέει με τη μητέρα του.
Οι ενοχές που ένιωθε όταν ήταν ευτυχισμένος
Η αποδοχή του θανάτου της Νταϊάνα δεν ήταν η μοναδική δυσκολία που αντιμετώπισε. Για μεγάλο διάστημα, ο Χάρι ένιωθε ότι η χαρά του θα μπορούσε να σημαίνει πως απομακρυνόταν από τη μητέρα του.
«Για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα ήμουν συναισθηματικά μουδιασμένος, σε μεγάλο βαθμό επειδή ένιωθα άπιστος και ένοχος στην ιδέα ότι θα μπορούσα να είμαι ευτυχισμένος και χαρούμενος χωρίς εκείνη», παραδέχεται.
Είχε συνδέσει τη θλίψη με την ανάγκη να της δείχνει ότι εξακολουθούσε να του λείπει.
«Ένιωθα ότι έπρεπε να είμαι λυπημένος και ότι έπρεπε να παραμένω συναισθηματικά μουδιασμένος, προκειμένου να της αποδείξω ότι μου έλειπε».
Αυτή η αντίληψη άλλαξε όταν κατάφερε να σκεφτεί τι θα επιθυμούσε η ίδια για εκείνον.
«Η πραγματικότητα είναι ότι αυτό που συνειδητοποίησα ήταν πως εκείνη ήθελε απλώς να είμαι ευτυχισμένος. Και αυτή ήταν μια τεράστια αλλαγή στον τρόπο που σκεφτόμουν. Με απελευθέρωσε και μου έδωσε μια εντελώς διαφορετική οπτική για τη ζωή».
Πώς συνεχίζει την παρακαταθήκη της μητέρας του
Η φιλανθρωπική δράση του Χάρι συνδέεται, όπως λέει, με την επιθυμία του να διατηρήσει ζωντανή την παρακαταθήκη της Νταϊάνα. Η σκέψη της βρίσκεται πίσω από πολλές από τις δραστηριότητες στις οποίες αφιερώνει χρόνο και ενέργεια.
«Σε ό,τι κάνω, σε ό,τι επενδύω την ενέργειά μου, ελπίζω ότι η μητέρα μου θα ήταν περήφανη», αναφέρει.
Στην πορεία διαπίστωσε ότι οι υποθέσεις που τον κινητοποιούσαν είχαν πολλά κοινά με εκείνες που απασχολούσαν τη μητέρα του.
«Προσπαθώντας να συνεχίσω και να προστατεύσω την κληρονομιά της, αυτό που δεν είχα συνειδητοποιήσει ήταν ότι η δουλειά που τελικά επέλεξα, ή στην οποία τελικά παρασύρθηκα και με τράβηξε, ήταν τόσο παρόμοια με τη δουλειά που έκανε εκείνη».
Σχεδόν τρεις δεκαετίες μετά την απώλειά της, αισθάνεται ότι η μνήμη της εξακολουθεί να επηρεάζει τη ζωή και τη δράση του.
«Με το πένθος έρχεται κάτι που δεν είναι τόσο ευθύνη, αλλά περισσότερο η μεταφορά του ανθρώπου που έχασες μαζί σου σε όλη σου τη ζωή. Υπάρχει ένα κομμάτι του να κουβαλώ τη μητέρα μου μέσα μου, το οποίο τελικά μου δίνει δύναμη για τη δουλειά που κάνω».
Το MasterClass και η στήριξη σε παιδιά που πενθούν
Το MasterClass έγινε διαθέσιμο στις 8 Οκτωβρίου, δύο ημέρες πριν από την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας. Με αφορμή την κυκλοφορία του, υποστηρίζονται δύο οργανώσεις για παιδιά και νέους που βιώνουν απώλεια: η βρετανική Scotty’s Little Soldiers, για οικογένειες που έχουν χάσει γονέα ο οποίος υπηρετούσε στις Ένοπλες Δυνάμεις, και η αμερικανική Comfort Zone Camp, που διοργανώνει προγράμματα υποστήριξης παιδιών στο πένθος.
Η συζήτηση γυρίστηκε στην Καλιφόρνια στις αρχές του καλοκαιριού και οργανώθηκε σε πέντε ενότητες για το πένθος, την αλλαγή παγιωμένων αντιδράσεων και την αναζήτηση σκοπού μετά την απώλεια.
Πηγή: youweekly.gr