Ο Λουίζ Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα εξασφάλισε την Κυριακή μια νέα, τέταρτη προεδρική θητεία στη Βραζιλία, επικρατώντας στον δεύτερο γύρο της αναμέτρησης απέναντι στον Φλάβιο Μπολσονάρο, γιο του πρώην προέδρου της χώρας, Ζαΐχ Μπολσονάρου.
Οριακή επικράτηση με πολιτικό αποτύπωμα
Με βάση τα επίσημα εκλογικά στοιχεία, ο υποψήφιος της αριστεράς έλαβε το 51,7% των ψήφων, ενώ ο αντίπαλός του συγκέντρωσε το 48,2%. Το αποτέλεσμα διαψεύδει τις εκτιμήσεις που προέβλεπαν μια ιδιαίτερα δύσκολη αναμέτρηση για τον Λούλα και δημιουργεί νέα δεδομένα σε μια περιοχή όπου οι συντηρητικές πολιτικές δυνάμεις έχουν ενισχύσει τη θέση τους.
Με πολυετή παρουσία στην πολιτική ζωή της Βραζιλίας και διεθνή αναγνώριση στον χώρο της αριστεράς, ο Λούλα κατάφερε να επικρατήσει παρά τη δυσαρέσκεια που εξακολουθούν να εκφράζουν ορισμένοι πολίτες για τη διακυβέρνησή του. Οι αντιδράσεις συνδέονται, μεταξύ άλλων, με υποθέσεις διαφθοράς του παρελθόντος και με την επιβάρυνση του κόστους διαβίωσης.
Διαβάστε ακόμη:
- Εκλογές στη Σερβία: Στις κάλπες αύριο εκατομμύρια ψηφοφόροι - Οι δημοσκοπήσεις προμηνύουν ότι θα δοθεί έντονη μάχη
- Χάος στους δρόμους της Αλβανίας: Χημικά, φλεγόμενοι κάδοι και οδοφράγματα έξω από το υπουργείο Παιδείας
- «Φτάνει πια!» Ομπάμα κατά Τραμπ με βαριές κατηγορίες για διαφθορά, ακρίβεια και τον πόλεμο με το Ιράν
Από την πλευρά του, ο Φλάβιο Μπολσονάρο είχε αναδειχθεί πρώτος στον αρχικό γύρο της ψηφοφορίας, επιδιώκοντας να συσπειρώσει εκ νέου τους υποστηρικτές του πολιτικού χώρου που δημιούργησε ο πατέρας του.
Από τις δικαστικές περιπέτειες στην επιστροφή
Η νέα εκλογική επιτυχία προστίθεται στις εντυπωσιακές ανατροπές που έχουν σημαδέψει την πολιτική διαδρομή του 80χρονου προέδρου. Ο Λούλα είχε οδηγηθεί στη φυλακή την περίοδο 2018-2019, έπειτα από καταδίκες για υποθέσεις διαφθοράς, οι οποίες στη συνέχεια ακυρώθηκαν, ανοίγοντας τον δρόμο για την επιστροφή του στην εκλογική διεκδίκηση.
Το 2022 είχε ήδη καταφέρει να νικήσει τον Ζαΐχ Μπολσονάρο, επιστρέφοντας στην προεδρία έπειτα από μια μακρά περίοδο πολιτικών και δικαστικών αναταράξεων.
Η πρώτη περίοδος διακυβέρνησής του εκτείνεται από το 2003 έως το 2011. Στη διάρκεια αυτών των ετών, ακολούθησε μια πολιτική που συνδύαζε τον πραγματισμό με τη λαϊκή απεύθυνση, δίνοντας έμφαση στην κοινωνική προστασία, στην ενίσχυση των εργαζομένων και στη στήριξη των οικονομικά ασθενέστερων.
Η κοινωνική ατζέντα στο επίκεντρο
Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, ο Βραζιλιάνος πρόεδρος ανέδειξε ως βασικά επιχειρήματα υπέρ της επανεκλογής του τις κυβερνητικές παρεμβάσεις για τον περιορισμό της φτώχειας και των κοινωνικών ανισοτήτων.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι στη διάρκεια της τρίτης θητείας του η ανεργία, ο αναλφαβητισμός και η καταστροφή των δασικών εκτάσεων μειώθηκαν σε επίπεδα που συγκαταλέγονται στα χαμηλότερα της ιστορικής καταγραφής.
Η βουλευτής του Εργατικού Κόμματος, Έρικα Χίλτον, η οποία βρισκόταν στο πλευρό του Λούλα στο Σάο Πάολο την ώρα της καταμέτρησης, εξήρε την πολιτική του διαδρομή. Σε δηλώσεις της στο Reuters, τον περιέγραψε ως μια προσωπικότητα με τεράστια πολιτική επιρροή.
Οι διεθνείς προεκτάσεις της κάλπης
Πριν από την ψηφοφορία, ο Λούλα είχε προειδοποιήσει ότι μια επικράτηση του αντιπάλου του θα μπορούσε να οδηγήσει σε περιορισμό των κοινωνικών παροχών, υποχώρηση δικαιωμάτων που έχουν κατακτηθεί τα προηγούμενα χρόνια και στενότερη πρόσδεση της Βραζιλίας στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το αποτέλεσμα αποτελεί, παράλληλα, πολιτικό πλήγμα για τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, καθώς ο Φλάβιο Μπολσονάρο εντασσόταν στο ευρύτερο δίκτυο δεξιών πολιτικών δυνάμεων της Λατινικής Αμερικής που έχουν υιοθετήσει βασικές κατευθύνσεις της αμερικανικής πολιτικής σε ζητήματα ασφάλειας και μετανάστευσης.
Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Βραζιλίας επί προεδρίας Λούλα, Σέλσο Αμορίμ, εκτίμησε μιλώντας στο Reuters ότι η παρουσία της αριστεράς μπορεί να λειτουργήσει ως αντίβαρο στις περιφερειακές πολιτικές εξελίξεις, υπογραμμίζοντας τον ρόλο του Βραζιλιάνου προέδρου στη διατήρηση ισορροπιών.
Η σημασία της αναμέτρησης ξεπερνά, συνεπώς, τα σύνορα της χώρας. Σε μια περίοδο κατά την οποία συντηρητικά και δεξιά κόμματα καταγράφουν εκλογικές επιτυχίες σε διάφορα κράτη της Λατινικής Αμερικής, η επικράτηση του Λούλα συνιστά μια διαφορετική πολιτική εξέλιξη.
Οι κοινοβουλευτικοί συσχετισμοί
Η εκλογική νίκη δεν εξασφαλίζει από μόνη της στον πρόεδρο τις προϋποθέσεις για την απρόσκοπτη εφαρμογή του προγράμματός του. Η νέα κοινοβουλευτική σύνθεση θεωρείται ιδιαίτερα δυσμενής για την κυβέρνησή του, καθώς η χώρα διαθέτει το πιο συντηρητικό Κογκρέσο από την επαναφορά της δημοκρατίας τη δεκαετία του 1980.
Το Φιλελεύθερο Κόμμα του Μπολσονάρου, μαζί με τις πολιτικές δυνάμεις που το στηρίζουν, εκτιμάται ότι μπορεί να συγκεντρώνει περισσότερες από 280 έδρες στην κάτω βουλή και έως 50 στη Γερουσία. Η ισχυρή αυτή παρουσία δημιουργεί σημαντικά εμπόδια στην προώθηση κυβερνητικών πρωτοβουλιών.
Ο Όλιβερ Στούενκελ, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Ίδρυμα Getulio Vargas του Σάο Πάολο, εκτίμησε ότι ο νέος προεδρικός κύκλος θα ξεκινήσει υπό ιδιαίτερα απαιτητικές συνθήκες.
Όπως σημείωσε, οι κοινοβουλευτικοί συσχετισμοί ενδέχεται να επιταχύνουν τη μετατόπιση πολιτικής ισχύος από την εκτελεστική εξουσία προς το νομοθετικό σώμα. Σε αυτό το περιβάλλον, ο Λούλα θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπος με περιορισμούς στην επιρροή του επί των διορισμών στο Ανώτατο Δικαστήριο, δυσκολίες στη συγκρότηση σταθερών κοινοβουλευτικών συμμαχιών και τον κίνδυνο να κινηθούν διαδικασίες απομάκρυνσής του από την προεδρία.
Δημοσιονομικά εμπόδια
Σημαντικές δυσκολίες αναμένονται και στο οικονομικό πεδίο. Οι κυβερνητικές προβλέψεις τοποθετούν τον ρυθμό ανάπτυξης της βραζιλιάνικης οικονομίας στο 2,3% για το επόμενο έτος, ενώ οι πιέσεις στα δημόσια οικονομικά παραμένουν έντονες.
Το υψηλό κόστος δανεισμού και η διόγκωση του δημόσιου χρέους επιβαρύνουν τις προοπτικές της οικονομίας. Το χρέος έχει ήδη υπερβεί το 82% του ΑΕΠ, καταγράφοντας το υψηλότερο ποσοστό από την περίοδο της πανδημίας.
Οι επικριτές της κυβέρνησης θεωρούν ότι η αύξηση των κρατικών δαπανών έχει συμβάλει καθοριστικά στην επιδείνωση των δημοσιονομικών μεγεθών. Ωστόσο, σημαντικό μέρος της επιβάρυνσης αποδίδεται και στις δαπάνες για την εξυπηρέτηση των τόκων.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Goldman Sachs, οι δυνατότητες για ουσιαστική περιστολή των δημόσιων δαπανών θα είναι περιορισμένες. Η εκτίμηση αυτή συνδέεται με την επιλογή του Λούλα να διατηρήσει ένα αναπτυξιακό μοντέλο στο οποίο το κράτος εξακολουθεί να διαδραματίζει ισχυρό ρόλο.
Το ιδιωτικό χρέος
Πρόσθετο πρόβλημα αποτελεί η αυξανόμενη οικονομική επιβάρυνση των νοικοκυριών. Προκειμένου να αντιμετωπίσει την κατάσταση, ο Λούλα προχώρησε σε προσωρινή απαγόρευση του διαδικτυακού στοιχηματισμού, ενώ στη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου ανακοίνωσε ένα νέο σχέδιο για την ελάφρυνση των οφειλών των πολιτών.
Την ίδια στιγμή, η ισχυρή παρουσία συντηρητικών δυνάμεων στο Κογκρέσο δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την προώθηση διαρθρωτικών αλλαγών με έμφαση στην ενίσχυση της επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Ωστόσο, η προσπάθεια δημοσιονομικής προσαρμογής και περιορισμού των κρατικών δαπανών ενδέχεται να προκαλέσει αντιδράσεις, ιδιαίτερα εάν επηρεαστούν κοινωνικά προγράμματα ή παροχές που αφορούν ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού.
Έτσι, η επόμενη προεδρική θητεία του Λούλα ξεκινά με ισχυρή εκλογική νομιμοποίηση, αλλά και με ένα σύνθετο πλέγμα πολιτικών, οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων. Η δυνατότητά του να διατηρήσει την κοινωνική του ατζέντα, να εξασφαλίσει κοινοβουλευτικές συναινέσεις και να συγκρατήσει τις δημοσιονομικές πιέσεις θα αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα για την πορεία της Βραζιλίας τα επόμενα χρόνια.
Πηγή: tovima.gr
